Dertig mans, twaalf ou motors en die ooppad. Nog voor die begin van die eerste Suid-Afrikaanse Bullrun kon jy maar weet hier kom ’n ding. Gerrie van Eeden was saam op dié epiese rit na Verneukpan en verder. En ja, hulle gaan dit weer doen.

As jy onlangs deur die Karoo gery het, manne met gasmaskers en wit oorpakke en ’n konvooi motors almal ouer as dertig jaar met verfspatsels langs die pad gesien het, het jy nie gedroom nie.

Hulle was deelnemers aan die eerste Suid-Afrikaanse Bullrun, die nie-amptelike eweknie van ’n episode in die Britse TV-program Top Gear, waarin Jeremy Clarkson en sy mede-aanbieders in skedonke van minder as R15 000 dwarsoor die Makgadikgadipan en die Okavango moes ry.

Die idee het ontstaan by Hermie Koen en Rieger van Rooyen. Hulle plan was om die Wes- en Noord-Kaap op grondpaaie plat te toer met vierdeursedans, ouer as 30 jaar, wat nie meer as R15 000 kos nie. En hulle het hulle vriende uitgedaag om saam te kom. 

Die groep het uiteindelik gegroei van ’n aanvanklike vier deelnemers tot die twaalf karre wat een vroeë wintersoggend uit Kaapstad weggetrek het. 

Elke kar het ’n naam. En elke kar het ’n storie – daar was ’n ou lykswa, iemand se ma se ou Chev en ’n kanariegeel Peugeot-stasiewa met gras op die dak. 

Die oudste wiele was ’n 1956 Wolseley van die broers Michael en Greg Cummings. Hulle het die ryding sonder werkende skokbrekers vir minder as R3000 gekoop en bloot nuwe bande opgesit. Op die sinkplaatpad het hy die stof uit elke liewe krakie uitgeskud. Dit was ook die goedkoopste kar, en buiten ’n pap band was dit die enigste voertuig wat geen probleme gehad het nie. 

Verder was daar twee Mercedes-Benze (1971 280 S en 1981 200), ’n 1972 Chev Kommando, ’n 1976 Chev Constantia, ’n 1976 Datsun 300C, 1977 Ford Granada, 1978 Toyota Cressida-stasiewa, ’n 1976 Peugeot 404-stasiewa, ’n 1984 Mitsubishi Tredia en ’n 1966 Volvo 122S. 

Ek is saam in relatiewe gemak, in ’n Land Cruiser-bakkie saam met Rohan Schoeman. Ons was die support crew en die enigste voertuig wat redelik vertroue gehad het dat ons nie teëspoed sou optel nie.

Agter die bakkie het ons ’n waentjie gesleep wat ’n kar sou kon laai as dit nodig sou wees. Daarop was ook ’n paar bokse skryfbehoeftes en klere wat by skole langs die pad uitgedeel moes word, ’n noodwiel vir elke kar, jerrykanne en gereedskap.

Dag 1: Kaapstad tot Calvinia

Ruimtemannetjies in die Karoo

Die eerste stilhouplek is die huis van die Suid-Afrikaanse tydrenlegende Sarel van der Merwe naby die Paarl. Hy skud net sy kop in ongeloof toe Ivan Britz en sy medebestuurder, Dirk Joubert, in hul safaripakke uit die Datsun 300C (Dustbin) uitklim. Hulle lyk kompleet soos eertydse eerste ministers. 

Dis ’n aardige gesig. Twaalf rygoed vol kleurryke plakkers, sommige met temas soos die Blou Bulle, ’n Zefmobiel en die Witwolf met ’n paar kenmerke van ’n tydren-motor. En almal is gepak met alles wat ’n mens nodig het om vir ses dae te oorleef – van yskaste tot slaaprolle en opvou-tafels tot ’n branderplank. Jy sien nie aldag so iets nie. Nie eens as mense jou SuperVan noem nie.

Van daar af hou ons aan in die rigting van Ceres na ons eintlike beginpunt – die R355 Tankwa-Karoo-pad. Die pad is die langste, ononderbroke grondpad in Suid-Afrika. En die skalieklip op dié pad is berug daarvoor dat dit bande sny asof dit botter is. Ek verstaan nou hoekom die ouens op ekstra noodwiele op die sleepwa aangedring het. 

Die konvooireëls is vroeg al deur Rieger van Rooyen, medebestuurder van Hermie Koen in Witwolf (die Volvo 122S), vasgelê. Hulle ry heel voor en ons, die support crew, ry heel agter. En as jy iemand oor die radio wil roep, gebruik jy die kar se naam. Witwolf, Dustbin, Red Barron, The Undertaker – dit klink kompleet asof ons oorlog toe gaan...